Autisme

Door mvds op woensdag 3 januari 2018 14:04 - Reacties (44)
Categorie: Gezondheid, Views: 7.434

Mensen die van regelmaat houden en voor dingen een vaste volgorde hanteren hebben het al vast wel eens gehoord... "Wat een autist" Soms komt er ook een reclame voorbij waarin een moeder beschrijft dat haar zoon het lastig vind om naar het winkelcentrum te gaan vanwege de geluiden, de geuren en het licht.

Eerlijk gezegd stoor ik me daar wel aan, wat hierboven staat beschrijft maar een klein deel van autisme en hoeft niet voor elke autist zo te zijn.

Ik heb er lang over nagedacht maar ik ga toch eens mijn ervaringen met autisme opschrijven, voor wie er wat aan heeft of voor wie het gewoon graag wil lezen.

Wat is autisme
Autisme valt binnen ASS, ofwel Autisme Spectrum Stoornis. Hierbinnen vallen nog meer stoornissen welke allemaal wel wat overlap hebben maar toch net even wat anders zijn. Als je wilt weten wat autisme is en welke stoornissen er allemaal binnen ASS vallen wil ik je vragen om eens een kijkje te nemen op; http://www.autisme.nl/ of https://nl.wikipedia.org/wiki/Autismespectrum

Ik ga namelijk niet uitleggen wat autisme is, omdat anderen dat al eens gedaan hebben maar ook omdat het niet mijn doel is. Ik ga vertellen wat autisme voor mij is en hoeveel invloed het heeft op mijn leven maar vooral om aan te geven dat het met autisme prima mogelijk is om een (redelijk) normaal leven te hebben.

Wat ik ten eerste erover kwijt wil... Autisme is breed, heel breed. En de een zal zijn autisme op een hele andere manier ervaren dan de ander. Maar wat wel voor iedere autist zal gelden is dat de manier waarop ons brein informatie verwerkt anders is.

Wat is autisme voor mij
Ik heb Asperger (en ook een behoorlijk zware variant), wat ik altijd omschrijf als de vorm van autisme waarbij je een normaal IQ kan hebben. Dat is ook meteen mijn valkuil, ik heb een bovengemiddeld tot hoog IQ wat ervoor zorgt dat veel dingen van mijn autisme worden gecamoufleerd of zelfs worden gecompenseerd. Is dat fijn? Nee, niet altijd/echt!

Wanneer is het fijn? Het zorgt ervoor dat ik redelijk normaal kan functioneren. Ik heb mijn HTS opleiding kunnen afronden zonder problemen en ik heb ook een baan op HBO niveau wat prima gaat.

Wanneer is het niet fijn? Nou, bijvoorbeeld wanneer het ervoor zorgt dat autisme verborgen blijft omdat het niet altijd op de voorgrond aanwezig is. Ik heb bijvoorbeeld vrij recent de diagnose gesteld gekregen. En met recent bedoel ik korter dan 2 jaar geleden. En dat terwijl ik toch al 43 ben.

Is het dan voor mijzelf nooit duidelijk geweest? Tja, wat zal ik zeggen... Ik kan een heel verhaal ophangen over dat ik altijd al het gevoel heb gehad dat ik anders was... Maar hoe moet ik dat weten? Hoe moet ik weten hoe iets voor iemand anders aanvoelt?

Er zijn wel altijd al signalen geweest hoor, ik was altijd al vrij snel overprikkeld. Een nieuwe omgeving, nieuwe mensen, gewoon iets nieuws... Dat zorgde vrijwel altijd voor spanning. Spanning in mijzelf, van binnen. Spanning die zich ophoopte en waarvan ik niet wist hoe ik dat moest uiten. Van buiten was het vrijwel nooit te zien, maar van binnen was het vaak chaos. Je bent dan vrijwel continue bezig met het verwerken van die prikkels en het ordenen van de chaos.

Mensen gaan je dan als stil en einzelgänger bestempelen en niet lang daarna krijg je het eerste labeltje opgeplakt... Depressief. Net zoals het labeltje ADHD erg populair is, is het labeltje depressief dat ook. Dan kom je in therapie, want tja, depressief zijn, dat kan niet hoor. Medicijnen helpen dan wel...

Maar nee, die hielpen dus niet. Wat ik merkte is dat alles vlak ging voelen, maar de overprikkeling bleef gewoon. Dus ik schoot er niks mee op.

Hoe het voor mij begon
Ik was toen ergens rond de 20, had net de MTS afgerond, zat in therapie, had alle medicijnen waarvan de naam eindigde op pam (bijv oxazepam) gehad en was dus depressief. Nou ja, die label had ik opgeplakt gekregen.

De medicijnen zorgden ervoor dat de informatieverwerking trager werd (nog trager dan die normaal al was) en dat ik dus nog meer moeite kreeg met het verwerken van prikkels. Door de (groeps)therapie werd ik blootgesteld aan allemaal extra prikkels, want niet alleen ik maar ook de anderen moesten hun sores delen.

In plaats van dat het hielp werd mijn probleem dus alleen maar groter. Wat wel hielp is dat ik steeds beter werd in toneelspelen. Ik ging langzaamaan leren wat gewenste en verwachte reacties waren op situaties en ik had al vrij snel door welke reacties ik moest geven wanneer mij werd gevraagd hoe ik me voelde.

Ik mocht stoppen met therapie en medicijnen, want ik was genezen... Jeej!

Eigenlijk was ik er niks mee opgeschoten... Als ik ook terugkijk op de afgelopen 43 jaar denk ik dat ik nooit depressief ben geweest, slechts overprikkeld. De ene keer wat erger dan de andere keer maar depressief volgens mij nooit.

Wanneer heb ik last van mijn autisme
Waar heb ik dan het meest last van? Emoties... Nou begrijp ik van veel mensen, ook van niet autisten, dat die alzo lastig zijn maar daar heb ik het persoonlijk het moeilijkste mee. Ik kan vrijwel niet inleven hoe iets voor een ander voelt maar ik kan ook niet tot nauwelijks inschatten hoe iets overkomt op een ander.

Ik heb mezelf daarom aangeleerd om kort en bondig te zijn en heel direct. Voor veel mensen misschien te direct, maar daarvan heb ik geleerd dat het niet mijn probleem is ;) Het kort en bondig helpt mij om de hoeveelheid informatie (en dus prikkels) te beperken en het directe om de hoeveelheid overbodige informatie te beperken... Nou zijn dat twee zaken die ik iedereen wel kan aanraden, of je nou autist bent of niet :P

Op zich kan ik prima een relatie hebben met iemand, het is alleen de vraag in hoeverre de ander kan accepteren dat ik autistisch ben. Zoals ik aan het begin zei, mijn IQ maskeert een hoop, maar gevoelens zijn moeilijk te maskeren en in mijn geval het gebrek aan gevoelens.
Nou klinkt dat misschien dramatisch, dus ik zal het even uitleggen.

Ik voel, ik voel heel veel, want ik ben een van de gezegende die zowel autistisch is als ook hypersensitief. Ik kan je vertellen, dat is als autist een drama. Ik pik alles op; emoties en gevoelens die anderen bezig houden, soms nog voordat ze zelf doorhebben dat die ze bezighouden en ik kan daar dan vervolgens vrij weinig mee.

Ik moet steeds proberen uit te vogelen of ze van mijzelf zijn of van een ander en als ze van mijzelf zijn wat ik er dan mee moet. Als ik er al wat mee moet.

Relaties
Je kan je misschien voorstellen dat dat het erg lastig maakt om een relatie te hebben maar volgens mij is het toch vrij gebruikelijk dat je dan gevoelens en emoties hebt, je die toont en je ook begrip hebt voor de emoties en gevoelens van een ander. En juist daar gaat het mis bij mij. Ik snap mijn eigen gevoelens 9 van de 10 keer al niet, laat staat dat ik die van een ander moet begrijpen.

Dus wanneer iemand zich rot voelt, dan blijft de gewenste/gepaste/verwachte reactie van mijn kant vaak uit. Gewoon omdat die niet in me op komt. Als het iets is wat in het rijtje past van aangeleerde actie/reactie situaties prima. Maar dat is zelden het verhaal en wanneer er een kleine afwijking is in de situatie, dan is de kans groot dat ik de link niet kan leggen en niet weet wat de reactie zou moeten zijn, waardoor deze dus in het geheel uitblijft. Want tja, je kan een gok doen, maar in lachen uitbarsten wanneer er iets ergs aan de hand is, of juist gaan janken (als dat zou lukken) wanneer er iets leuks is kan als ongepast worden ervaren en dat raad ik dan ook niet aan ;)

Inmiddels weten de mensen in mijn omgeving wel van mijn stoornis, soms weten ze niet wat ze ermee moeten, maar dat is een ander verhaal. Een aantal mensen aan wie ik het verteld heb zaten me aan te kijken alsof ze water zagen branden... Die hadden dus niks door. Anderen zagen de puzzelstukjes op hun plaats vallen en snapten ineens hoe de vork in de steel zat.

Diagnose
Door de diagnose is er voor mij ook vrij weinig veranderd, het is niet dat ik daardoor ineens mijn emoties ga begrijpen of dat de informatieverwerking ineens beter/sneller gaat. Het leven is er niet ineens makkelijker of moeilijker door geworden maar het geeft me wel inzicht in wat er al die jaren aan de hand is geweest. Op zich had ik het wel fijn gevonden wanneer ik het veel eerder had geweten, zeg maar voor mijn pubertijd. Ik denk dat wanneer ik de juiste coaching had gehad ik mezelf vele uren aan therapie had kunnen besparen en tevens ook vele ergernissen, zowel bij mezelf als bij anderen.

Kort samengevat... staan al mijn kopjes met het oortje dezelfde kant op in de kastjes? Nee! Raak ik in paniek als ik met aankleden begin met de verkeerde sok? Nee! Hou ik van structuur en regelmaat? Ja! Vind ik het fijn wanneer mensen direct zijn? Ja! Zullen mensen mij zien als een doorsnee autist? Nee! Ik heb een HBO studie afgerond en functioneer gewoon op HBO niveau. Ik heb vrienden, onderneem vaak dingen en vind het leuk om nieuwe dingen te leren.

Wat ik wil zeggen, autisme komt in vele vormen. En iedere autist ervaart het op zijn/haar eigen manier. Laat je dus niet vertellen dat je wel of niet autistisch bent omdat je sommige vinkjes hebt of juist mist.

Slot
Wanneer je vragen hebt, stel ze gerust. Ik ben inmiddels vrij open en kan overal over praten. Tevens ook een pluspunt (zo zie ik het) van mijn autisme, ik voel amper taboes of grenzen dus ik ben een open boek qua zowat alles :D